Skjemt og fanskap i Bratislava (del 2)

Bileti kjem dessverre ikkje. Dei vart gjort i fylla og såg ikkje ut i heile!

Det er verdt å læra seg helsingane og vendingane her i Bratislava, liksom /dov:rey d:an/ (god ettermiddag) og /kolko to stoji/ (kor mykje kostar det?). Og det er minst like godt å læra setningi her, nemleg "som z nórska!" — "eg er nordmann!". Dei kan like nordmenner her nede. Kvifor då?

Jau, no er me inne i kjent vatn, for eg kjenner og hatar årsaki. Dei elskar nemleg Bjørnstjerne Bjørson. Med karen var fattig i ordi og fagerdomen, so var han lell god til å tala åt dei mange. Og Bjørnson fór nedåt Slovakia, kvar kongedømet skulle hava småborni til å berre læra ungarsk — ikkje morsspråket. Far hans Bjørnson hadde no sett desse gnislingane mellom stormakt og småmakt og makt i heile gjennom levetidi si i Tyrol. Men att, Bjørnstjerne sjølv: Han likna detta direktivet, jau språktjuveriet!, til å taka morsmjølk bort frå barnet. Og det var rett sagt, lell om han gjorde vrangt om heime. Norsk språk kunne ikkje Bjørnson like. Til lut og åger vann Bjørnson seg ein plankett i ei gate i Bratislava.

I Bratislava finn du ikkje mange nordmennene — eg kom berre i møte nokre gode karar frå Oslo. Der er no heller mange britar, finnar og russiske turistar her. Eg sat eingong i baren og knerta øl og tid, då eg høyrte finnar tala attom ryggen min. Dei sat stilt, prata i to minutt og tok so ein verdig pause på fem minutt. So prat i to minutt, rolege og verdige i temperamentet og tempoet. Og finneskogane steig fram og skapa soleis stemning i dei, so dei vart stille fem minutt til. Eg vart hugen til prat og gjekk opp til dei. Med finske folk må du starte med ein punchline, minder vil dei ikkje prate så stort. So eg sa: «Suomi? Yeah, good. I'm Norwegian. Our nations have a lot in common. We both drink too much vodka and we both hate Sweden". Og då var samtala smidd til og finnane lét dele den store visdomen sin.

Like greitt var det ikkje med dei russiske turistane. Dei er eit uhøvla folk, ein tolig grov og bråkut flokk med vodka og Opel Ascona dertil. Det vart å koma mange slike typar på hotellet mitt, mest til mitt uhell. Kjerringane gjekk i kring, kika med gift i augo og forventa drinkar utor lommeboki mi. Endå dei ikkje var so fagre. Dei prata grovt når dei ikkje prata med meg — russisk hev sokalla mat, som er best å skjøna som nordnorsk bannskap. Rett nok skjøna eg stort sett kva dei snakka om, men det var ikkje den store poesien som sprang utor kjeften deira.

Utpå ein kveld ville eg nok sova. Men det var ikkje mogleg, sidan dei russiske naboane mine dreiv med rodeo-meisterskap eller noko slikt. Dette skjedde fleire dagar på rad, og eg gjekk om eitt lei det heile. So eg slo i den halvfôra veggen og kauka: Socializma v odnoj stranye! (Sosialisme i eitt land!) Og det vart stilt på hi sida av veggen eit bel, før det kom eit svakt shtooooooo? (kvaaaaaaaa?). Stemningi brast vel like godt som vindauga på hybelfest i Vinje. Og eg vann den kjære svevnen min.